Ledenvergadering dinsdag 17 januari 2017

Ledenvergadering van de HVWO op dinsdag 17 januari 2017 om 20.00 uur in zalencentrum De Hoogte aan het Kerkpad te Obergum.

Agenda:
1. Opening en welkom
2. Mededelingen
3. Lezing door Joop Tilbusscher: “Arbeiderswoningen, van Nieuwstraat tot Binnensingel”
4. Gelegenheid tot het stellen van vragen naar aanleiding van de lezing
5. Rondvraag
6. Sluiting

De heer Tilbusscher zal zijn lezing over de arbeiderswoningen in Groninger dorpen van 1900 tot 1950 toespitsen op de situatie in en rondom Winsum en Obergum. We denken dat het een zeer interessante avond zal worden en nodigen iedereen van harte uit hierbij aanwezig te zijn.

Inleiding lezing “Arbeiderswoningen, van Nieuwstraat tot Binnensingel”
boek-tilbusscherJoop Tilbusscher is politicoloog en een nazaat van drie Groninger architecten. Hij is leraar en zelfstandig adviseur werkloosheids- en achterstandsproblemen in de Randstad geweest. Sinds 2008 onderzoekt hij in Groningen de bouw- en sociaal-economische geschiedenis van dorpen.
Najaar 2015 verscheen het boek ‘Zestien vierkante meter’. Hij beschrijft daarin hoe de Woningwet en de Landarbeiderswet de aanzet gaven tot de bouw van arbeiderswoningen in de Groninger dorpen. Hij begon zijn onderzoek in Middelstum en Bedum, waar zijn overgrootvader en zijn grootvader als architect werkten. In de lezing zal hij de bouw van arbeiderswoningen in de Groninger dorpen van 1900 tot 1950 belichten.
Er is veel geschreven over barre toestanden in steden, maar ook op dorpen was de woon- situatie rond 1900 voor de meeste mensen ronduit slecht. De Woningwet van 1901 veranderde daar eerst weinig aan. Pas rond 1910 begon men nieuwe arbeiderswoningen te bouwen, zoals aan de Nieuwstraat. In Winsum ontstond zo een ‘bouwverenigingstraat’, maar na 1922 viel de bouw van arbeiderswoningen op veel  Groninger dorpen stil, tot na 1945.
Toen was de woningnood zo nijpend, dat er ruimte kwam voor bijzondere maatregelen.

Het 1000-woningenplan van 1950 uit Ulrum bracht ook Winsum in beweging met een blok rijtjeshuizen bij Binnensingel, Iris- en Rozenlaan. In veel opzichten was dat een omwenteling in de wijze van wonen.
Een hoofdstuk apart was de Landarbeiderswet van 1918, die het arbeiders mogelijk maakte een woning met schuur en een stuk grond in eigendom te krijgen – met een flinke hypotheek -.
In Groningen had deze wet het meeste succes, Adorp had er een vereniging voor, maar in Winsum bleven ze zeldzaam.
Het boek en de lezing vormen een bijzondere combinatie. Naast historische en actuele foto’s verschijnen er bouwtekeningen die de ontwikkelingen verhelderen. In deze lezing krijgt archiefmateriaal uit Winsum bijzondere aandacht.

‘Alleen op de wereld’ in KinderBoekenhuis Winsum

Het KinderBoekenHuis in Winsum staat vanaf zaterdag 17 december in het teken van het klassieke boek ‘Alleen op de wereld’. Dan wordt de tentoonstelling geopend over de geschiedenis van deze fameuze bestseller en wordt het origineel geplaatst tegen de historische achtergrond van Winsum. Met deze expositie haakt het KinderBoekenHuis in op een serie van de VPRO die vanaf 6 december dagelijks op de televisie (NPO Zapp) is te zien.

Terwijl de VPRO een eigentijdse versie van het boek toont, gaat het KinderBoekenHuis de (historische) diepte in en laat zien dat de avonturen van Remi en Vitalis eind 19e eeuw al vrij snel diepe indruk maakten in Europa. Vertalingen van het boek van de Fransman Hector Malot (1878) verschenen binnen enkele jaren in vrijwel alle Europese landen. De eerste vertaling in het Nederlands is op de tentoonstelling te zien. Dat geldt ook voor tal van uitgaven die in de loop van de tijd zijn verschenen; de laatste werd vorige week nog gepresenteerd.

Het boek bleek ook een inspiratiebron voor striptekenaars. Bijvoorbeeld in het ‘Vrolijk weekblad’ Donald Duck werden de omzwervingen van Remi en zijn vrienden ‘omgevormd’ tot stripverhaal. Dankzij medewerking van het Nederlands Stripmuseum in Groningen is ‘Alleen op de wereld’ in de vorm van strips in het KinderBoekenHuis te zien. Ook curieuze uitgaven worden getoond, zoals boeken waarin plaatjes uit tv-gidsen konden worden geplakt.

Aan de hand van uniek fotomateriaal van de Historische Vereniging Winsum-Obergum wordt op de tentoonstelling belicht hoe de werk- en leefomstandigheden zo tegen het einde van de 19e eeuw in Winsum waren. Foto’s zijn te zien van de arbeiders in de steenfabrieken, terwijl tevens een beeld wordt gegeven van het dagelijks leven in het dorp. Maar ook tegels – met daarop afbeeldingen van kinderspelletjes – en foto’s van feesten worden getoond. Bewegende beelden staan woensdag 28 december op het programma. De KinderBoekenBios toont dan voor jong en oud vanaf 16 uur een klassieke verfilming van het boek.

De tentoonstelling wordt 17 december om 14 uur geopend door dr. Els Jongeneel. Zij is als docent literatuurwetenschappen verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen. De expositie is elke donderdag en vrijdag (10 tot 16 uur), elke zaterdag – met uitzondering van 24 en 31 december – van 12 tot 16 uur te bezoeken en wel tot en met 26 februari. Toegang voor expositie en filmvoorstelling is gratis. Meer informatie op www.kinderboekenhuis.eu

Beelden van Historische Vereniging op Beeldbank Groningen

De werkgroep Beeldbank bestaande uit mevr. R. Siegers en mevr. W. Lemstra is de laatste maanden druk bezig geweest met het digitaliseren van oud fotomateriaal.

Nieuw op de beeldbank is de collectie van Anneke Bus – Steendam uit Winsum. De collectie bestaat uit een aantal fraaie ansichten.

Beeldbank
De digitale foto’s worden ook beschikbaar gemaakt op de Beeldbank Groningen.
De collectie van Piet Noord is inmiddels grotendeels op de Beeldbank geplaatst.

Volg deze link om de beelden van de Historische Vereniging op de Beeldbank te bekijken.

 

Ledenvergadering op dinsdag 25 oktober 2016

Programma van de ledenvergadering gehouden zal worden op 25 oktober 2016 om 20.00 uur in Zalencentrum de Hoogte aan het Kerkpad te Obergum.

Agenda:

  1. Opening en welkom
  2. Mededelingen
  3. Lezing over de 3D animatiefilm van het Klooster van Rottum door Jan Giezen en Willem van Wijnen.
  4. Gelegenheid voor vragen n.a.v. de lezing
  5. Rondvraag
  6. Sluiting

Het belooft een zeer interessante avond te worden waarbij uw aanwezigheid zeer op prijs zal worden gesteld.

Korte samenvatting van de lezing:

Enige jaren geleden zijn de contouren van het verdwenen klooster van Rottum in kaart gebracht met behulp van een grondradar. Op basis daarvan is een fraaie 3D animatiefilm gerealiseerd. De lezing van deze avond zal gaan over wat er zoal bij komt kijken om een 3D verhaal over een verloren stuk geschiedenis weer zichtbaar te maken. Willem van Wijnen zal vertellen over het opmeten van het klooster. Jan Giezen zal vertellen over de vertaling van de gegevens naar de animatie. Uiteraard zal de animatiefilm zelf ook worden vertoond.
Jan Giezen werkt momenteel aan de reconstructie van een verdwenen slot van de familie Cammingha op Ameland. Ook hiervan is een korte 3D film gerealiseerd, die we graag met het publiek willen delen.

NATIONALE OPEN MONUMENTENDAG EN EUROPESE DAG JOODS CULTUREEL ERFGOED

De bijgaande afbeelding is een symbolische voorstelling op een grafsteen voor de kerk van Winsum, kort na een regenbui. De vlinder symboliseert uiteraard de kortstondigheid van het menselijke bestaan, de slang die zich in zijn staart bijt, de zgn. ‘ouroboros’, symboliseert de cyclische aard van de natuur, het eeuwige terugkeren en de eenheid van alles.

De bijgaande afbeelding is een symbolische voorstelling op een grafsteen voor de kerk van Winsum, kort na een regenbui. De vlinder symboliseert uiteraard de kortstondigheid van het menselijke bestaan, de slang die zich in zijn staart bijt, de zgn. ‘ouroboros’, symboliseert de cyclische aard van de natuur, het eeuwige terugkeren en de eenheid van alles.

OVER SYMBOLEN, ICONEN EN JOODSE TALEN IN WINSUM

 Op zaterdag en zondag 10 en 11 september aanstaande vindt de Nationale Open Monumentendag plaats, die dit jaar gewijd is aan het thema ‘symbolen en iconen’. Omdat deze dag in Winsum samenvalt met de Europese Dag Joods Cultureel Erfgoed, die als verwant thema dit jaar ‘Joodse talen’ heeft, hebben de Historische Vereniging van Winsum-Obergum en de Winsumse Stichting Joodse Erfenis voor de genoemde dagen een aantal onderhoudende en wellicht ook leerzame activiteiten georganiseerd.

Symbolen en iconen van allerlei soort, maar ook onze taal/talen, die feitelijk eveneens een sterk symbolisch karakter heeft/hebben, spelen in ons dagelijks leven, vaak zonder dat we er ons van bewust zijn, een heel belangrijke rol. Niet alleen hedendaagse symbolen en iconen, zoals bv. handelsmerken, logo’s, verkeersborden, emoji, vlaggen, emblemen e.d., maar ook soortgelijke tekens en afbeeldingen uit het verleden, waarvan de betekenis net als vandaag altijd berust op een soms vergeten of vage onderlinge afspraak of conventie omringen ons overal; ten minste, als je er een beetje oog voor hebt. Hedendaagse wetenschappen als de wiskunde, logica, informatica, natuur- en scheikunde, maar ook onze cultuur, kunst, religies en gesproken en geschreven taal zouden zonder symbolen en iconen ondenkbaar zijn.

Zeker aan of rondom oude monumenten als kerken, borgen, molens, bruggen, kerkhoven en begraafplaatsen treft men vele tekens of beelden aan met een bijzondere extra betekenis, die verwijzen naar een andere, abstractere of, zo hogere werkelijkheid.

Aan de hand van een brochure, waarin een greep is gedaan uit symbolische en iconische voorstellingen uit een meer of minder ver verleden, die nog in de openbare ruimte van Winsum en Obergum aanwezig zijn, kunt u wandelend naar eigen invulling opnieuw of voor het eerst op zoek gaan naar hun plek en ‘diepere’ betekenis ervan.

De brochure is op zaterdag en zondag 10 en 11 september van 10u. – 16u. gratis op te halen in de ruimte van de Historische Vereniging in het KinderBoekenHuis aan het Kerkpad of in de voormalige Synagoge aan het Sjoelplein/Schoolstraat.

In de synagoge kunt u ook, gratis, de expositie bezoeken van Joodse gebedenboeken en van foto’s van Joodse begraafplaatsen, samengesteld door Robert Mulder.

Op zondagmiddag 11 september wordt er door de heer René de Vries een rondleiding verzorgd over de Joodse begraafplaats van Winsum aan de Munsterweg/Netlaan. Tijdens deze excursie zal ook aandacht besteed worden aan het gebruik van rituelen, teksten en hun symboliek en typisch Joodse grafsymbolen. Als u wenst deel te nemen, dient u zich vóór aanvang om 14u. te verzamelen op de parkeerplaats bij de manege aan de Netlaan/bij Munstertil.