Algemene Ledenvergadering 24 oktober 2017

 

Foto: Openbaar domein

De Historische Vereniging Winsum – Obergum  houdt dinsdag 24 oktober 2017 om 20.00 uur een Algemene Ledenvergadering in Zalencentrum de Hoogte aan het Kerkpad te Obergum. Ook wordt er een lezing gehouden. Voor deze bijeenkomst zijn ook niet-leden van harte uitgenodigd.

Tijdens de avond zal Tonko Ufkes zal een lezing geven over de “De Kerstvloed van 1717”, met als intrigerende ondertitel: “Een natuurramp of een bestuursramp?”.

Drie eeuwen geleden, op Kerstavond 1717 ging het zeewater over de dijken en al het land vanaf Zoutkamp tot Termunten werd zwaar getroffen. Ook in Winsum, Maarslag, Wetsinge en waar niet al, waren vele doden te betreuren, verdronk er vee en werden vele huizen vernield. Ufkes zal vertellen over de ramp zelf, maar ook over de oorzaken en de gevolgen die de ramp op lange termijn heeft gehad.

Tonko Ufkes (1958) is historicus, wadloopgids en schrijver.

De toegang is gratis.

IN MEMORIAM KOOS DE JONG (1947-2017)

Op woensdag 31 mei as. om 15.00 uur vindt er in het dorpshuis van Schouwerzijl, Zijlvesterweg 3 9962 TA, een samenkomst plaats, waarna Koos op de Schouwerzijlster begraafplaats begraven zal worden.

Enkele dagen geleden, op 20 mei, is onverwacht Koos de Jong overleden op zijn boot bij Schaphalsterzijl. Koos werd op 6 januari 1947 te Scheveningen geboren en bereikte dus ca. 4 maanden geleden de leeftijd van 70 jaar.
Naast velerlei andere activiteiten na zijn ingenieursstudie te Delft was hij in zijn Groningse jaren laatstelijk verbonden aan het Noordelijk Scheepvaartmuseum te Groningen.
Gedurende vele jaren was hij een zeer actief, gewaardeerd en uiterst vriendelijk lid van de Historische Vereniging Winsum-Obergum. Als trouw lid van de Archeologische Werkgroep was hij o.a. nauw betrokken bij onze opgravingen in de Molenstraat, het hertenkamp De Borgstee, Ranum etc.
Samen met Lieuwe Damminga en Erna Bakker vormde hij enige tijd de zeer actieve werkgroep Scheepvaart en Scheepsbouw Winsum en bracht hij als kenner en liefhebber van oude schepen veel nieuwe gegevens aan het daglicht over Winsumse ‘Schippers en hellingvolk’ (3 afleveringen) en over de oude scheepshelling te Obergum, die in de jaren 2006/2007 gepubliceerd werden in ons Infobulletin Winshem.
Met het ook op de restauratie en herbouwplannen van zijn geliefde Schaphalsterzijl, ten gevolge van de bodemdaling door de Groningse gaswinning, maakte hij vele jaren actief deel uit van de Werkgroep behoud en restauratie Schaphalsterzijl, in 1995 omgedoopt tot de Stichting Behoud Schaphalsterzijlen. In dat kader schreef hij o.a. met Jan Delvigne en Cees de Ranitz in 1998 een belangrijk artikel, ‘Eenige sware reparatien’ aan de sluizen van Schaphalsterzijl in 1790’, in Infobulletin Winshem.

In 2002 verscheen van zijn hand ook in het Infobulletin een belangrijke studie over ‘De Onsta’s en de Lutkehuisterheerd’.

Bij veel leden van onze vereniging zal Koos ongetwijfeld herinnerd blijven als een beminnelijke, intelligente en zeer belezen, uiterst betrokken en creatieve, maar tegelijkertijd ook heerlijk relativerende, onconventionele man, die bij tijd en wijle zijn schip bij Schaphalsterzijl verliet om op zijn fietsje of in zijn driewieler oldtimer het dorp onveilig te maken.

De vele, en vaak dus ook vanzelf lange inspirerende, geleerde en uiterst kritische gesprekken met hem zal ik erg missen.

Namens bestuur en alle leden van de Historische Vereniging Winsum-Obergum wens ik de naaste familieleden en vriendinnen en vrienden bij het gemis van ‘onze’ unieke Koos alle sterkte toe.

Jacques Tersteeg
oud voorzitter Historische Vereniging Winsum-Obergum.

 

Infobulletin 20ste jaargang 2015

Infobulletin 2015 nummer 1

Sociëteit voor Onderlinge Bijstand in Gevallen van Brand (II)
Waterschap Noorderzijlvest, lezing J. Lindenbergh
Open Monumentendag 2015
Benoeming ereleden
Afscheid bestuurs- en redactieleden
Groningen in de Bataafs-Franse tijd, lezing H. Boels
Doudestieds
Reconstructie van het Dominicanenklooster
Johanna Ripperda, de vlam van Winsum
Jaarverslag 2014
Verslag Algemene Ledenvergadering 24 maart 2015

 

Infobulletin 2015 nummer 2

Winsum en de watersnood van 1825
In Memoriam Piet Noord
Bibliografie Piet Noord
Doudestieds
Familie Versluijs, Maarhuizen
Oproep nieuwe leden bestuur en redactie
Fabrieksterrein Lombok: een oproep
Impressie Monumentendag 2015: Westerstraat
Winsum in de Volkstelling van 1869
Archief Historische Vereniging
Het Dominicanenklooster van Winsum

Infobulletin 19e jaargang 2014

Infobulletin 2014 nummer 1

Afscheidsbrief voorzitter Jacques Tersteeg
Doudestieds
Steen- en buizenfabrieken in Winsum
De Marne in Beweging; Boekbespreking
Brief uit Californië
Verslag Jaarvergadering 18 maart 2014
Rudolph Agricola, lezing door Fokke Akkerman
Kanalen in Groningen, lezing door Jan Meijering
Ets van Kerk en Pastorie Winsum, van Anco Wigboldus
Bewoning en restauratie Pastorie Winsum
De geschiedenis van de wierde Harssens

 

Infobulletin 2014 nummer 2

 De Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst
en haar Groningse afdelingen
Lezing en concert door het middeleeuwse Muziek Ensemble Super Librum
Vijftiende eeuwse pijpaarden beeldjes uit de wierden van Obergum en Winsum
Doudestieds
Rond De Valk in de periode 1850 -1990
Dienstbodes gezocht! Een oproep
Het landschap van Ubbega: een toplocatie!

Uitnodiging Algemene Ledenvergadering dinsdag 21 maart 2017

Programma van de Algemene Ledenvergadering van de Historische Vereniging
Winsum-Obergum, welke gehouden zal worden op dinsdag 21 maart 2017
in Zalencentrum De Hoogte, Kerkpad 8 te Obergum, aanvang 20.00 uur.

  1. Opening. 
  2. Mededelingen van het bestuur. 
  3. Notulen van de vorige Algemene Ledenvergadering van 22 maart 2016.
    Zie Infobulletin 21ste jaargang nummer 1, pagina 21. 
  4. Jaarverslag 2016: bijlage 1
  5. Financieel overzicht 2016 en begroting 2017, bijlage 2. 
  6. Verslag van de kascommissie. 
  7. Verkiezing lid kascommissie. De kascommissie wordt gevormd door mw. H. Bolhuis en  dhr. T. Van Dijken. Mw. Bolhuis is dit jaar aftredend.
    Het bestuur stelt voor in haar plaats dhr. Harry Zwerver te benoemen. 
  8. Bestuurssamenstelling: in 2017 treden Ida van der Molen en Emiel Visser volgens rooster af. Mw. Van der Molen heeft aangegeven graag nog enige tijd in ons bestuur te willen blijven. We stellen u voor in de plaats van de heer Visser de heer Jaap Wolters als nieuw bestuurslid te benoemen. Eventuele tegenkandidaten kunnen zich tot 14 maart a.s. schriftelijk aanmelden bij het secretariaat van onze vereniging. 
  9. Huishoudelijk Reglement (concept) : het Huishoudelijk Reglement regelt zaken die het bestuur gewenst acht (art. 19.1 van de Statuten). Het bestuur verzoekt de Algemene Ledenvergadering dit Reglement vast te stellen. Het Reglement is integraal op onze website in te zien en zal ook op verzoek aan onze leden worden toegezonden. 
  10. Rondvraag 
  11. Sluiting van de vergadering

Aansluitend lezing door Anja Reenders over de Amsterdamse School op het Hogeland n.a.v. haar boek ´Versteende Welvaart’. Daarna beantwoording van vragen n.a.v. de lezing.

Uitnodiging ledenvergadering 21 mrt 2017
Bijlage 1 – Jaarverslag 2016 HVWOdef
Bijlage 2 – Financieel Jaarverslag 2016, begroting 2017
HVWO Huishoudelijk Reglement – CONCEPT

‘Alleen op de wereld’ in KinderBoekenhuis Winsum

Het KinderBoekenHuis in Winsum staat vanaf zaterdag 17 december in het teken van het klassieke boek ‘Alleen op de wereld’. Dan wordt de tentoonstelling geopend over de geschiedenis van deze fameuze bestseller en wordt het origineel geplaatst tegen de historische achtergrond van Winsum. Met deze expositie haakt het KinderBoekenHuis in op een serie van de VPRO die vanaf 6 december dagelijks op de televisie (NPO Zapp) is te zien.

Terwijl de VPRO een eigentijdse versie van het boek toont, gaat het KinderBoekenHuis de (historische) diepte in en laat zien dat de avonturen van Remi en Vitalis eind 19e eeuw al vrij snel diepe indruk maakten in Europa. Vertalingen van het boek van de Fransman Hector Malot (1878) verschenen binnen enkele jaren in vrijwel alle Europese landen. De eerste vertaling in het Nederlands is op de tentoonstelling te zien. Dat geldt ook voor tal van uitgaven die in de loop van de tijd zijn verschenen; de laatste werd vorige week nog gepresenteerd.

Het boek bleek ook een inspiratiebron voor striptekenaars. Bijvoorbeeld in het ‘Vrolijk weekblad’ Donald Duck werden de omzwervingen van Remi en zijn vrienden ‘omgevormd’ tot stripverhaal. Dankzij medewerking van het Nederlands Stripmuseum in Groningen is ‘Alleen op de wereld’ in de vorm van strips in het KinderBoekenHuis te zien. Ook curieuze uitgaven worden getoond, zoals boeken waarin plaatjes uit tv-gidsen konden worden geplakt.

Aan de hand van uniek fotomateriaal van de Historische Vereniging Winsum-Obergum wordt op de tentoonstelling belicht hoe de werk- en leefomstandigheden zo tegen het einde van de 19e eeuw in Winsum waren. Foto’s zijn te zien van de arbeiders in de steenfabrieken, terwijl tevens een beeld wordt gegeven van het dagelijks leven in het dorp. Maar ook tegels – met daarop afbeeldingen van kinderspelletjes – en foto’s van feesten worden getoond. Bewegende beelden staan woensdag 28 december op het programma. De KinderBoekenBios toont dan voor jong en oud vanaf 16 uur een klassieke verfilming van het boek.

De tentoonstelling wordt 17 december om 14 uur geopend door dr. Els Jongeneel. Zij is als docent literatuurwetenschappen verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen. De expositie is elke donderdag en vrijdag (10 tot 16 uur), elke zaterdag – met uitzondering van 24 en 31 december – van 12 tot 16 uur te bezoeken en wel tot en met 26 februari. Toegang voor expositie en filmvoorstelling is gratis. Meer informatie op www.kinderboekenhuis.eu

Beelden van Historische Vereniging op Beeldbank Groningen

De werkgroep Beeldbank bestaande uit mevr. R. Siegers en mevr. W. Lemstra is de laatste maanden druk bezig geweest met het digitaliseren van oud fotomateriaal.

Nieuw op de beeldbank is de collectie van Anneke Bus – Steendam uit Winsum. De collectie bestaat uit een aantal fraaie ansichten.

Beeldbank
De digitale foto’s worden ook beschikbaar gemaakt op de Beeldbank Groningen.
De collectie van Piet Noord is inmiddels grotendeels op de Beeldbank geplaatst.

Volg deze link om de beelden van de Historische Vereniging op de Beeldbank te bekijken.

 

Ledenvergadering dinsdag 17 januari 2017

Ledenvergadering van de HVWO op dinsdag 17 januari 2017 om 20.00 uur in zalencentrum De Hoogte aan het Kerkpad te Obergum.

Agenda:
1. Opening en welkom
2. Mededelingen
3. Lezing door Joop Tilbusscher: “Arbeiderswoningen, van Nieuwstraat tot Binnensingel”
4. Gelegenheid tot het stellen van vragen naar aanleiding van de lezing
5. Rondvraag
6. Sluiting

De heer Tilbusscher zal zijn lezing over de arbeiderswoningen in Groninger dorpen van 1900 tot 1950 toespitsen op de situatie in en rondom Winsum en Obergum. We denken dat het een zeer interessante avond zal worden en nodigen iedereen van harte uit hierbij aanwezig te zijn.

Inleiding lezing “Arbeiderswoningen, van Nieuwstraat tot Binnensingel”
boek-tilbusscherJoop Tilbusscher is politicoloog en een nazaat van drie Groninger architecten. Hij is leraar en zelfstandig adviseur werkloosheids- en achterstandsproblemen in de Randstad geweest. Sinds 2008 onderzoekt hij in Groningen de bouw- en sociaal-economische geschiedenis van dorpen.
Najaar 2015 verscheen het boek ‘Zestien vierkante meter’. Hij beschrijft daarin hoe de Woningwet en de Landarbeiderswet de aanzet gaven tot de bouw van arbeiderswoningen in de Groninger dorpen. Hij begon zijn onderzoek in Middelstum en Bedum, waar zijn overgrootvader en zijn grootvader als architect werkten. In de lezing zal hij de bouw van arbeiderswoningen in de Groninger dorpen van 1900 tot 1950 belichten.
Er is veel geschreven over barre toestanden in steden, maar ook op dorpen was de woon- situatie rond 1900 voor de meeste mensen ronduit slecht. De Woningwet van 1901 veranderde daar eerst weinig aan. Pas rond 1910 begon men nieuwe arbeiderswoningen te bouwen, zoals aan de Nieuwstraat. In Winsum ontstond zo een ‘bouwverenigingstraat’, maar na 1922 viel de bouw van arbeiderswoningen op veel  Groninger dorpen stil, tot na 1945.
Toen was de woningnood zo nijpend, dat er ruimte kwam voor bijzondere maatregelen.

Het 1000-woningenplan van 1950 uit Ulrum bracht ook Winsum in beweging met een blok rijtjeshuizen bij Binnensingel, Iris- en Rozenlaan. In veel opzichten was dat een omwenteling in de wijze van wonen.
Een hoofdstuk apart was de Landarbeiderswet van 1918, die het arbeiders mogelijk maakte een woning met schuur en een stuk grond in eigendom te krijgen – met een flinke hypotheek -.
In Groningen had deze wet het meeste succes, Adorp had er een vereniging voor, maar in Winsum bleven ze zeldzaam.
Het boek en de lezing vormen een bijzondere combinatie. Naast historische en actuele foto’s verschijnen er bouwtekeningen die de ontwikkelingen verhelderen. In deze lezing krijgt archiefmateriaal uit Winsum bijzondere aandacht.

Ledenvergadering op dinsdag 25 oktober 2016

Programma van de ledenvergadering gehouden zal worden op 25 oktober 2016 om 20.00 uur in Zalencentrum de Hoogte aan het Kerkpad te Obergum.

Agenda:

  1. Opening en welkom
  2. Mededelingen
  3. Lezing over de 3D animatiefilm van het Klooster van Rottum door Jan Giezen en Willem van Wijnen.
  4. Gelegenheid voor vragen n.a.v. de lezing
  5. Rondvraag
  6. Sluiting

Het belooft een zeer interessante avond te worden waarbij uw aanwezigheid zeer op prijs zal worden gesteld.

Korte samenvatting van de lezing:

Enige jaren geleden zijn de contouren van het verdwenen klooster van Rottum in kaart gebracht met behulp van een grondradar. Op basis daarvan is een fraaie 3D animatiefilm gerealiseerd. De lezing van deze avond zal gaan over wat er zoal bij komt kijken om een 3D verhaal over een verloren stuk geschiedenis weer zichtbaar te maken. Willem van Wijnen zal vertellen over het opmeten van het klooster. Jan Giezen zal vertellen over de vertaling van de gegevens naar de animatie. Uiteraard zal de animatiefilm zelf ook worden vertoond.
Jan Giezen werkt momenteel aan de reconstructie van een verdwenen slot van de familie Cammingha op Ameland. Ook hiervan is een korte 3D film gerealiseerd, die we graag met het publiek willen delen.

NATIONALE OPEN MONUMENTENDAG EN EUROPESE DAG JOODS CULTUREEL ERFGOED

De bijgaande afbeelding is een symbolische voorstelling op een grafsteen voor de kerk van Winsum, kort na een regenbui. De vlinder symboliseert uiteraard de kortstondigheid van het menselijke bestaan, de slang die zich in zijn staart bijt, de zgn. ‘ouroboros’, symboliseert de cyclische aard van de natuur, het eeuwige terugkeren en de eenheid van alles.

De bijgaande afbeelding is een symbolische voorstelling op een grafsteen voor de kerk van Winsum, kort na een regenbui. De vlinder symboliseert uiteraard de kortstondigheid van het menselijke bestaan, de slang die zich in zijn staart bijt, de zgn. ‘ouroboros’, symboliseert de cyclische aard van de natuur, het eeuwige terugkeren en de eenheid van alles.

OVER SYMBOLEN, ICONEN EN JOODSE TALEN IN WINSUM

 Op zaterdag en zondag 10 en 11 september aanstaande vindt de Nationale Open Monumentendag plaats, die dit jaar gewijd is aan het thema ‘symbolen en iconen’. Omdat deze dag in Winsum samenvalt met de Europese Dag Joods Cultureel Erfgoed, die als verwant thema dit jaar ‘Joodse talen’ heeft, hebben de Historische Vereniging van Winsum-Obergum en de Winsumse Stichting Joodse Erfenis voor de genoemde dagen een aantal onderhoudende en wellicht ook leerzame activiteiten georganiseerd.

Symbolen en iconen van allerlei soort, maar ook onze taal/talen, die feitelijk eveneens een sterk symbolisch karakter heeft/hebben, spelen in ons dagelijks leven, vaak zonder dat we er ons van bewust zijn, een heel belangrijke rol. Niet alleen hedendaagse symbolen en iconen, zoals bv. handelsmerken, logo’s, verkeersborden, emoji, vlaggen, emblemen e.d., maar ook soortgelijke tekens en afbeeldingen uit het verleden, waarvan de betekenis net als vandaag altijd berust op een soms vergeten of vage onderlinge afspraak of conventie omringen ons overal; ten minste, als je er een beetje oog voor hebt. Hedendaagse wetenschappen als de wiskunde, logica, informatica, natuur- en scheikunde, maar ook onze cultuur, kunst, religies en gesproken en geschreven taal zouden zonder symbolen en iconen ondenkbaar zijn.

Zeker aan of rondom oude monumenten als kerken, borgen, molens, bruggen, kerkhoven en begraafplaatsen treft men vele tekens of beelden aan met een bijzondere extra betekenis, die verwijzen naar een andere, abstractere of, zo hogere werkelijkheid.

Aan de hand van een brochure, waarin een greep is gedaan uit symbolische en iconische voorstellingen uit een meer of minder ver verleden, die nog in de openbare ruimte van Winsum en Obergum aanwezig zijn, kunt u wandelend naar eigen invulling opnieuw of voor het eerst op zoek gaan naar hun plek en ‘diepere’ betekenis ervan.

De brochure is op zaterdag en zondag 10 en 11 september van 10u. – 16u. gratis op te halen in de ruimte van de Historische Vereniging in het KinderBoekenHuis aan het Kerkpad of in de voormalige Synagoge aan het Sjoelplein/Schoolstraat.

In de synagoge kunt u ook, gratis, de expositie bezoeken van Joodse gebedenboeken en van foto’s van Joodse begraafplaatsen, samengesteld door Robert Mulder.

Op zondagmiddag 11 september wordt er door de heer René de Vries een rondleiding verzorgd over de Joodse begraafplaats van Winsum aan de Munsterweg/Netlaan. Tijdens deze excursie zal ook aandacht besteed worden aan het gebruik van rituelen, teksten en hun symboliek en typisch Joodse grafsymbolen. Als u wenst deel te nemen, dient u zich vóór aanvang om 14u. te verzamelen op de parkeerplaats bij de manege aan de Netlaan/bij Munstertil.

Algemene ledenvergadering 22 maart 2016

Dinsdag 22 maart 2016 in het zalencentrum De Hoogte, Kerkpad 8 te Obergum aanvang 19.30 uur.

Het programma voor de avond ziet er als volgt uit:

  1. Om 19.30 uur starten wij met een kleine excursie in het in opbouw zijnde Kinder-boekenhuis Kerkpad 2. Zoals bekend krijgt ook onze vereniging in de maand mei a.s. haar nieuwe kantoor in dit verbouwde pand (vm. Aula).
  2. Opening van de vergadering om 20.00 uur.
  3. Mededelingen.
  4. Notulen van de vorige algemene ledenvergadering op 24 maart 2015. Zie hiervoor ons Info bulletin van december 2015 twintigste jaargang nummer 1.
  5. Financieel overzicht 2015 en begroting 2016.
  6. Verslag van de kascommissie. De commissie werd gevormd door
    mevr. H. Bolhuis en dhr. H. Zwerver. Aftredend is dhr. Zwerver.
    Zijn opvolger is dhr. T. van Dijken.
  7. Benoeming van dhr. C. de Ranitz tot erelid.
  8. Bestuurssamenstelling: Roostermatig treedt dit jaar dhr. C. Tersteeg af. Hij stelt zich weer voor 4 jaren benoembaar.
    Het bestuur stelt u voor de kandidaats bestuursleden mevr. B. Pestoor en dhr. D.J. Tinga te benoemen als nieuwe bestuursleden van onze vereniging. Eventuele tegenkandidaten kunnen zich tot 15 maart a.s. schriftelijk aanmelden bij het secretariaat van onze vereniging. Het bestuur stelt u tevens voor de D.J. Tinga als enige kandidaat te benoemen als voorzitter van onze vereniging.
  9. Rondvraag.
  10. Lezing van mevr. L. Veldman over het winkelen in het verleden. Zie onderstaande korte samenvatting van haar lezing.
  11. Sluiting van de vergadering.Het belooft weer een interessante vergadering te worden, waarbij uw aanwezigheid zeer op prijs wordt gesteld.

 Winkelen in het verleden.
Winkelen is tegenwoordig gezellig de stad ingaan en kijken of je nog wat leuks tegenkomt, maar het kan ook betekenen dat je rondkijkt of ‘snustert’ in een onderwerp en daarvan facetten naar boven haalt. Lieke Veldman zal ons een en ander vertellen over winkels in het verleden. Daarbij komen allerlei aspecten aan de orde uit de periode 1750-1900, zoals:

  •  Kiepkerels en kleine winkeltjes in de dorpen.
  • De groothandelswinkels in de stad.
  • De modekramen tijdens de mei- en septemberkermis in de stad.
  • De centrale aansturing van de economie vanuit Parijs tijdens de Franse tijd.
  • Een diggel- of potschip in Winsum.
  • Het begin van V&D  ( en het eind ).

Aan de basis van dit verhaal staan haar belangstelling voor de wereldwijde handel in het verleden en het archiefonderzoek wat zij deed ten behoeve van het boek over de Groninger dracht dat in 1997 verscheen.